UAE cắt đứt mọi liên hệ thương mại và tài chính với Iran sau vụ tên lửa mà nước này nói được phóng từ lãnh thổ Iran

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất đã đình chỉ hoạt động thương mại, giao dịch kinh doanh và giao dịch tài chính với Iran, cáo buộc nước này phóng hai tên lửa đạn đạo về phía lãnh thổ UAE. Iran phủ nhận vụ tấn công, gọi cáo buộc này là vô căn cứ, và quan hệ giữa hai nước lại căng thẳng.

Bộ Quốc phòng UAE cho biết hệ thống phòng không của nước này đã phát hiện hai tên lửa đạn đạo được phóng từ hướng Iran và lập tức gửi cảnh báo khẩn cấp tới điện thoại của người dân. Bộ này đánh giá rằng các mục tiêu bao gồm những khu vực giao thông hàng hải: một tên lửa rơi xuống vùng biển bên ngoài lãnh hải UAE, còn tên lửa kia rơi trong lãnh thổ nước này.

Sau đó, Bộ Ngoại giao UAE thông báo rằng do “leo thang trong khu vực đang làm suy yếu hòa bình và an ninh khu vực cũng như quốc tế”, UAE sẽ đình chỉ “mọi hoạt động thương mại, giao dịch kinh doanh và giao dịch tài chính với Iran cho đến khi có thông báo mới”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei phủ nhận Iran đã phóng tên lửa vào UAE, nói rằng cáo buộc này “đi ngược lại nguyên tắc láng giềng hữu nghị và làm suy yếu những nỗ lực đang tiếp diễn nhằm xây dựng lòng tin giữa các quốc gia trong khu vực”. Ông cho rằng các bên nên tránh đưa ra những cáo buộc vô căn cứ nhằm vào Iran để ngăn tình trạng bất ổn gia tăng.

Ông Baghaei đặt tranh chấp này trong bối cảnh xung đột rộng lớn hơn, cáo buộc Mỹ và Israel dàn dựng những hoạt động mà ông gọi là chiến dịch cờ giả trong những năm gần đây — lập trường của Iran là các cáo buộc nhằm vào nước này thuộc một cuộc đối đầu chính trị và an ninh lớn hơn, chứ không phải những sự cố riêng lẻ.

Tranh chấp tên lửa làm gián đoạn hơn hai tháng hai bên tìm cách hạ nhiệt tình hình. Sau khi Mỹ và Israel bước vào chiến tranh với Iran hồi tháng 2, quan hệ nhanh chóng xấu đi, và Iran hướng phần lớn hoạt động đáp trả quân sự vào các quốc gia vùng Vịnh, trong đó có UAE, với cáo buộc họ hỗ trợ chiến dịch này.

Trong giai đoạn đó, UAE nằm trong số các đối tác Arab của Washington chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, hứng chịu gần 3.000 cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. UAE đáp trả qua nhiều đợt và có lập trường cứng rắn nhất với Iran trong số các nước láng giềng vùng Vịnh.

Biên bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran vào tháng 6 đã giúp tình hình dịu đi trong một thời gian. Sau khi văn kiện này bắt đầu mất hiệu lực vào đầu tháng 7, các cuộc tấn công của Iran chuyển hướng sang Bahrain, Kuwait và Jordan.

Trong những tháng gần đây, UAE đã khôi phục các kênh ngoại giao và kinh tế với Iran, đồng thời tăng cường hợp tác quân sự với Israel và Mỹ, nhiều lần khẳng định rằng nước này muốn tránh bị cuốn sâu hơn vào một cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn.

Khi tình hình lắng dịu, hoạt động ngân hàng tại khu tài chính Dubai được nối lại, một phần thương mại giữa Dubai và các cảng Iran được khôi phục, và một số chuyến bay của Iran cũng âm thầm hoạt động trở lại. Nhà chức trách cũng bắt đầu cho phép một số người trong khoảng 20.000 công dân Iran có quyền cư trú tại UAE, nhưng bị mắc kẹt ở nước ngoài khi chiến tranh nổ ra, quay lại.

Quá trình phục hồi đó đang chịu sức ép. Sự việc này có thể phá vỡ trạng thái ổn định tương đối trong những tháng gần đây: trước đó, UAE chỉ ghi nhận một cảnh báo nhầm vào tháng 6, và đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài cảnh báo khẩn cấp được kích hoạt vì một sự kiện an ninh có thật.

Đầu tháng này, UAE cáo buộc Iran tấn công các tàu do Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi vận hành khi đi qua eo biển Hormuz. Trong những ngày gần đây, Iran tiếp tục đưa ra những tuyên bố quân sự cứng rắn và tiếp tục hạn chế việc đi qua tuyến đường thủy này.

Hormuz kết nối các nhà sản xuất chính của vùng Vịnh với thị trường thế giới và là một tuyến vận chuyển năng lượng thiết yếu. Iran và Mỹ bất đồng về cách quản lý eo biển này, hoạt động vận tải biển thương mại bị ảnh hưởng rõ rệt, và lo ngại về một cuộc xung đột rộng lớn hơn đang gia tăng.

Tổng thống Trump ngày 18 tháng 8 cho biết hiện không có cuộc đàm phán nào với Iran. Khi xung đột đã kéo dài gần sáu tháng và có rất ít tín hiệu ngoại giao, thị trường năng lượng vẫn theo dõi sát khu vực này.

Giá dầu tăng phiên thứ ba liên tiếp do căng thẳng: dầu WTI được giao dịch ở mức 84,30 USD/thùng và dầu Brent ở mức 90,16 USD/thùng vào thứ Tư. Số liệu của Viện Dầu khí Mỹ cho thấy tồn kho dầu thô của Mỹ giảm khoảng 300.000 thùng trong tuần trước, còn tồn kho sản phẩm chưng cất, bao gồm dầu diesel, cũng giảm — dù sự chú ý của thị trường vẫn tập trung vào khả năng xung đột và rủi ro vận tải biển tiếp tục lan rộng.